Schutterstoren – Amsterdam

Onderzoek naar een duurzaam energieneutraal appartementengebouw

Terwijl in Nederland over tien jaar energieneutraal moet worden gebouwd, pakt de bouwwereld deze opgave schoorvoetend op. Zeker als het om appartementengebouwen gaat. Als eerste marktpartij van Nederland deed Proper-Stok in samenwerking met DKV architecten, Grontmij en de Technische Universiteit Delft in 2010 onderzoek naar de mogelijkheden naar het energieneutrale appartementengebouw van de toekomst. Als case studie is gekozen voor een bestaand appartementengebouw; De Schutterstoren. Een markante blikvanger, dat onderdeel uitmaakt van het vernieuwingsplan Meer en Oever aan de Amsterdamse Sloterplas.

Het onderzoek
Dit onderzoek gaat specifiek over energieneutrale hoogbouwappartementen. Vergeleken met de reeds beschikbare kennis over energieneutrale laagbouw, een onderwerp binnen de duurzaamheidsdiscussie dat nog in de kinderschoenen staat. Energieneutrale hoogbouw heeft immers een hogere moeilijkheidsgraad en vraagt van de overheid en alle betrokkenen in het bouwproces een hogere investering.

Doel van onderzoek is te inventariseren welke mogelijkheden er zijn om het appartementengebouw energieneutraal te maken en zo inzicht te krijgen in hoe een duurzaam energieneutraal woongebouw er in de toekomst uit kan zien. Een toekomstgericht onderzoek dus, dat als bouwsteen kan dienen in de verdichtingsopgave waar Nederland voor staat.

In het onderzoek is bewust gekozen voor een door bewoners gewaardeerd en bestaand appartementengebouw dat op veel fronten al duurzaam is. Dat heeft als voordeel dat het ontwerp al bestaat. Een ander voordeel is dat de berekeningen op energetisch gebied preciezer zijn dan van een papieren ontwerp. Betrokkenen in het bouwproces moeten hun specifieke kennis en expertise samenbrengen. Alleen dan kan een gebouw zowel energieneutraal zijn als aangenaam om in te wonen.

Energieneutraal
Het onderzoek toont aan dat het met de huidige stand van de techniek mogelijk is een energieneutraal appartementenbouw te realiseren als gekeken wordt naar het gebouwengebonden energieverbruik volgens de norm van EPC. Maar de vraag is of de investeringen voor 100% energie neutraliteit wel opwegen tegen de voordelen. Voorop staat dat een energiezuinig appartementengebouw voor de bewoners en de stad een goed gebouw moet zijn waarin het plezierig wonen is en dat het de veranderingen in de tijd kan doorstaan.

Eigenzinnig en toekomstgericht
Nu de aandacht vanuit de overheid – terecht - uit gaat naar de vitaliteit van steden werd Proper-Stok, als specialist van binnenstedelijke gebiedsontwikkeling, nog sterker getrokken door de vraag om appartementengebouw energieneutraal te maken. Uitgangspunt van het onderzoek was niet de mogelijkheden  van de techniek, maar het ontwerp van het gebouw. Een eigenzinnige, maar typische benadering van Proper-Stok. Proper-Stok heeft het onderzoek naar energieneutrale hoogbouw ingezet om kennis te vergaren en in volgende  projecten toe te kunnen passen. Wij zijn ervan overtuigd dat bouwend Nederland de ontwikkelingen op het gebied van energieneutraal bouwen zelf een impuls kan geven in plaats van uitsluitend te reageren op de eisen die de overheid ons oplegt.

Over de Schutterstoren
In 2007 realiseerden Proper-Stok, Stadgenoot/Delta Forte en architect DKV architecten de Schutterstoren met 54 appartementen en 80 parkeerplaatsen.

De energiezuinige appartementen zijn toekomstgericht ontworpen. De binnenruimtes zijn flexibel gemaakt door de aanleg van vrije vloerdelen, waardoor de appartementen kleiner en groter kunnen worden gemaakt. Zo kunnen in de toekomst worden aangepast aan veranderende woonwensen en omstandigheden.

Download hier de publicatie. 

De Schutterstoren is in 2008 door de bewoners bekroond met de Amsterdamse Nieuwbouwprijs.